Przede wszystkim etap mówienia „nie” świadczy o normalnym, prawidłowym rozwoju dziecka. Testuje ono w ten sposób swoją odrębność, niezależność. Mówiąc „nie” obserwuje twoją reakcję i uczy się w ten sposób samodzielności.

Nie zwalczać

Nie należy na siłę zwalczać mówienia „nie” przez dziecko. To cenna umiejętność, przydatna także w dorosłym życiu. Należy za to nauczyć malucha konsekwencji mówienia tego słowa. W sytuacjach, które na to pozwalają, respektuj zdanie dziecka. Czasami np. odmawia zjedzenia czegoś, ty to akceptujesz, a po chwili maluch sam tego jedzenia domaga.

Uczy się w ten sposób ponoszenia konsekwencji i odpowiedzialności za to, co mówi. Z drugiej zaś strony uczy się, że w pewnych sytuacjach może odmówić i że jego zdanie będzie respektowane.

Oczywiście czasami dziecko mówi „nie” w odpowiedzi na wydane przez ciebie polecenie. Wtedy nie możesz się uginać, rezygnować, ale pokazywać, że ze zdaniem rodziców i poleceniami nie można dyskutować.

Warto więc różnicować polecenia i pytania. Nie mów: „założysz grzecznie czapeczkę?”, ale wydaj polecenie: „załóż proszę czapeczkę”. Staraj się też zadawać pytania w taki sposób, żeby nie można było udzielić na nie odpowiedzi „nie”, np.: „Idziemy dzisiaj na plac zabaw czy do parku?”.

Spokój

Nie przejmuj się, nie denerwuj, jeżeli dziecko bez względu na to, co powiesz, będzie mówić „nie”. Ten etap kiedyś minie. Pamiętaj też, żeby nie traktować dziecka jak dorosłego. Dziecko dopiero uczy się konsekwencji swoich zachowań, wyrażania własnego zdania i odmawiania.’

Źródło: Dziecko

Etapy kształtowania się mowy

1 rok życia:

• 2-3 miesiąc: głużenie (bezwarunkowe dźwięki wydawane przez dziecko, takie jak agu, ge, tli itp.),
• około 6. miesiąca: gaworzenie (łączenie samogłosek ze spółgłoskami w sylaby: ga-ga, ma-ma, pa-pa, ug-ug itp.),
• echolachia (automatyczne i bezsensowne powtarzanie podobnych układów głoskowych: „pilumpuli”, „nabdarabda”).

1-2 rok życia:

• Pierwsze słowa, zdania, pseudozdania

2-3 rok życia:

• Wypowiedzenia, zdania z podmiotem i orzeczeniem, zasób ok. 800-1500 słów.

Okres przedszkolny (3-7 rok życia)

• Pełna umiejętność budowania wypowiedzi i posługiwania się formami, które obowiązują, zasób ok. 3500-7000 słów.

Kształtowanie się mowy z jednej strony jest procesem indywidualnym, tzn. dzieci szybciej lub wolniej przyswajają nowe słowa i dźwięki, z drugiej zaś strony wiele zależy od środowiska, w jakim dziecko dorasta.

Jak wspierać rozwój mowy?

Przede wszystkim dużo z dzieckiem rozmawiać. Dzieci znacznie wcześniej rozumieją, co się od nich mówi, niż potrafią odpowiedzieć. Warto jest pokazywać dziecku świat i opisywać go. Dobrze jest też dużo dziecku czytać – na początku można opisywać obrazki w książce. Jeżeli masz książkę o zwierzątkach, możesz używać dźwięków wydawanych przez zwierzęta: miau miau, hau hau, kwa kwa itd. – dziecku łatwiej je wymówić.

Równocześnie uważnie obserwuj dziecko i słuchaj, co mówi – dziecko potrafi bardzo wcześnie wyrażać swoje pragnienia, tylko czasem trudno je zrozumieć. „Ba” może oznaczać banana, „da” – daj, „am” może oznaczać jedzenie. Staraj się zrozumieć, co dziecko chce ci przekazać. Jeżeli ci się to uda, dla dziecka będzie to sygnał, że w taki sposób może się dobrze z tobą komunikować i będzie próbować kolejnych wyrazów i głosek. Patrz też z uwagą na gesty dziecka i mimikę, które stanowią nierozerwalną całość z wypowiadanymi słowami. Jeżeli dziecko mówi i coś ci pokazuje, staraj się zgadnąć podsuwając po kolei przedmioty. Tak aby nawiązać jak największe porozumienie.

Wierszyki i rymowanki

Czytaj dziecku i baw się rymowankami. Rytmiczne powtarzanie słów ułatwia ich zapamiętywanie, do zabawy można włączyć całe ciało dziecka, gestykulując w odpowiednich momentach. Będziesz zaskoczona, jak szybko dziecko potrafi zapamiętać nawet długie wierszyki. Dodatkowo rymowanki uczą też melodii języka, intonacji. Na początku dziecko może nie potrafić dokładnie powtórzyć wyrazów, ale będzie się starać odtworzyć melodię i rytm twoich wypowiedzi.

Chwal i nagradzaj

Dziecko bardzo szybko rozumie pochwały i czuje dumę ze swoich osiągnięć. Dlatego ilekroć uda mu się powiedzieć dłuższe słowo, prawidłowo powiąże dźwięk ze zwierzęciem albo nazwie jakiś przedmiot – chwal dziecko i bij brawo. Będzie to dla niego zachęta do dalszych eksperymentów z mową.

Pamiętaj, że dziecko może się denerwować, jeżeli ty nie zrozumiesz, co ci chce przekazać. Dziecko też w ten sposób uczy się, że musi doskonalić swoje umiejętności mówienia, żebyś mogła go zrozumieć i prawidłowo odczytać intencje.

Naśladowanie

Pamiętaj, że dziecko uczy się mowy naśladując ciebie i inne osoby w jego otoczeniu. Jeżeli więc przeklinasz, mówisz niepoprawnie, niewyraźnie itd., twoje dziecko właśnie taki styl mowy będzie naśladować. Ze względu na to, że trudno jest tobie nagle zmienić sposób wypowiadania się, staraj się dziecku czytać – dzięki temu poszerzy zasób słów i osłucha się z innym sposobem budowania zdań. Zwróć jednak uwagę na możliwie wyraźną artykulację i ciekawą intonację. Dzięki temu dziecko łatwiej i szybciej przyswoi sobie melodię języka.

Kiedy po poradę

Problemy z rozwojem mowy mogą mieć albo przyczynę wewnętrzną (natury neurologicznej – upośledzenie, autyzm itp. czy fizycznej, jak np. wady zgryzu itp.) lub zewnętrzną, czyli środowiskową. Zalicza się do niej słabe zainteresowanie dzieckiem, brak kontaktu z matką lub nadmiar wzorców językowych, które dziecko nie jest w stanie opanować. Jeżeli masz wątpliwości związane z rozwojem mowy u twojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem, np. logopedą.

Pamiętaj jednak, że nie każde opóźnienie w rozwoju mowy musi oznaczać opóźnienie w rozwoju lub wręcz wadę rozwojową. Prędzej czy później i ty doczekasz się, aż twoje dziecko powie: „mamo, kocham cię”.

Źródło: Dziecko

Pożegnanie z pieluszkami może odbyć się w różnym wieku. Niektóre dzieci same proszą, żeby założyć im majteczki. Zwykle ostateczne pożegnanie pieluszek odbywa się między 2. a 3. rokiem życia dziecka. Kiedy dziecko idzie do przedszkola, musi już umieć korzystać z nocniczka.

Przyzwyczajanie

Przyzwyczajać malca do nocnika można zacząć dużo wcześniej. Przede wszystkim należy pamiętać, by nauka nie była dla dziecka stresująca. Jeżeli będziemy wywierać zbyt dużą presję, może się to skończyć przesadnym przetrzymywaniem moczu lub kału. W skrajnych przypadkach konieczna może być wizyta u lekarza, jeżeli dziecko bardzo długo nie robiło kupki.

Chwalenie

Dlatego do nauki warto zachęcać delikatnie, nagradzać wszelkie przejawy zainteresowania i podejmowane próby załatwiania się do nocnika. Jeżeli dziecko będzie już korzystać z nocniczka, ale zdarzy mu się „wpadka”, nie ma sensu go karcić czy ośmieszać. Należy za to bić brawo i świętować każde udane załatwienie się do nocnika.

Poza biciem braw i radością całej rodziny, warto chwalić malucha przed innymi. Dwuletnie dziecko odczuwa dumę ze swoich osiągnięć i rozumie, kiedy jest chwalone także przed innymi.

Na początku można dziecko zachęcać do posiedzenia na nocniczku, poczytania książeczki. Każda udana próba powinna być nagradzana brawami, pochwałami itp. Można też wykorzystać wszelkie okazje, kiedy wiemy, że dziecko będzie robić siusiu – np. zaraz po obudzeniu się rano. Jeżeli dziecko regularnie robi kupkę o tej samej porze dnia albo sygnalizuje, że będzie ją robić (czerwieni się, napina itp.), również jest to idealna okazja do posadzenia go na nocnik.

Inne zachęty

Można także obiecać dziecku nagrodę, jeżeli uda mu się prawidłowo skorzystać z nocnika – najlepiej jakiś drobiazg.

Można też np. wybrać się z dzieckiem do sklepu z ubraniami dziecięcymi, wspólnie wybrać majteczki (kolorowe, może z ulubionym bohaterem) i w ten sposób dokonać pożegnania z pieluchami.

Wyrozumiałość

Pamiętaj, że nauka siusiania do nocnika jest trudną nauką. Dzieci przyswajają ją sobie w różnym tempie. Jednym dzieciom przychodzi to szybciej i łatwiej, innym dużo później. Nie należy się tym przejmować i stresować dziecka – do prób malucha należy podejść z pełną wyrozumiałością i wspierać dziecko w nauce.

Oczywiście można też wyjść z założenia, że w końcu dziecko samo zrezygnuje z pieluch i poczekać, aż to się stanie. Jednakże warto pamiętać, że rolą rodziców jest nie tylko obserwacja dziecka i podążanie za jego rozwojem, ale wspieranie w tym rozwoju także poprzez naukę nowych umiejętności i dążenia do samodzielności.

Źródło: Dziecko